Loading...
Loading...
Loading...

Araç Kiralama Sözleşmesi: Şirketler İçin Madde Madde İnceleme

Uzun Dönem Araç Kiralama Yayınlanma tarihi: 17/8/2026

Bu içeriği Yapay Zeka ile Özetle

Bu içerik 17 Ağustos 2026 tarihinde güncellenmiştir.


Araç kiralama sözleşmesi, şirketin yalnızca araç kullanım hakkını değil, filo operasyonunun mali, hukuki ve hizmete ilişkin sınırlarını da belirler. Aylık kira bedeli uygun görünse bile bakım, hasar, kilometre aşımı, ikame araç ve erken fesih koşulları yeterince açık değilse toplam maliyet beklenenden yüksek olabilir. Bu nedenle sözleşme, teklif dosyası ve bütün hizmet ekleri birlikte değerlendirilmelidir.
 

Filo Kiralama Sözleşmesinin Tarafları ve Temel Yapısı

Sözleşmede kiralayan, kiracı, kullanıcı ve yetkili sürücü kavramları birbirinden ayrılmalıdır. Kiracı şirket olsa da aracı fiilen kullanan kişinin trafik cezası, kaza bildirimi ve kullanım kuralları bakımından sorumlulukları ayrıca gösterilmelidir. Ana sözleşme, genel koşullar, araç teslim formu, hizmet ekleri ve fiyat tablosu birlikte okunmalıdır. Belgeler çelişirse hangi metnin öncelikli uygulanacağı açıkça yazılmalıdır.

Operasyonel kiralama, uzun süreli araç kullanımıyla bakım, lastik, sigorta ve hasar yönetimi gibi hizmetleri bir araya getirebilir. Kısa dönem kiralamada süre, araç değişimi ve fiyatlandırma yapısı farklılaşır. Finans ekibi uzun süreli işlemleri TFRS 16 kapsamında, hukuk ekibi ise Türk Borçlar Kanunu ve sözleşme koşulları çerçevesinde değerlendirmelidir.
 

Araç, Hizmet ve Teslim Kapsamı Nasıl Tanımlanmalıdır?

Kiralanacak araçların marka, model, sınıf, motor seçeneği, donanım seviyesi, adedi ve hedef teslim tarihi mümkün olduğunca ayrıntılı yazılmalıdır. Belirli bir aracın tedarik edilememesi hâlinde verilecek muadil aracın yalnızca benzer olduğu belirtilmemeli, asgari sınıfı ve temel özellikleri tanımlanmalıdır. Bakım, lastik, yol yardım, sigorta, vale, çekici ve raporlama hizmetlerinin kapsamı da araç listesinden ayrı olarak açıklanmalıdır. Şirketler, araç ve hizmet yapısını karşılaştırmak için kurumsal araç kiralama seçeneklerimizi inceleyebilirsiniz.

Teslim ve hizmet kapsamını değerlendirirken aşağıdaki unsurların sözleşmede karşılığı bulunmalıdır:

  • Araç özellikleri, sipariş edilen araç ile teslim edilen araç arasındaki farkı ölçmeye imkân vermelidir. Renk gibi ikincil tercihler ile operasyon için zorunlu donanımlar birbirinden ayrılmalıdır.
  • Hizmet paketi, hangi işlemlerin kira bedeline dahil olduğunu ve hangi durumlarda ek ücret çıkabileceğini göstermelidir. Kullanım sınırı olan yol yardım, lastik veya vale hizmetleri ayrıca belirtilmelidir.
  • Teslim planı, gecikme hâlinde geçici araç verilip verilmeyeceğini açıklamalıdır. Muadil aracın sınıfı, teslim süresi ve kullanım koşulları da aynı maddede yer almalıdır.

Kiralama Süresi ve Kilometre Limiti Maddeleri

Başlangıç ve bitiş tarihi, aracın fiilî teslim tarihiyle uyumlu olmalıdır. Otomatik uzatma uygulanacaksa dönem, yeni kira bedeli ve bildirim süresi belirtilmelidir. Geç iadede günlük kullanım bedeli, ek hizmetler ve kilometre hesabının nasıl uygulanacağı önceden kararlaştırılmalıdır.

Kilometre sınırı aylık, yıllık veya toplam dönem üzerinden belirlenebilir. Aşım bedelinin kilometre başına nasıl hesaplanacağı ve hangi tarihlerde güncellenebileceği yazılmalıdır. Çok araçlı filolarda kilometre havuzu veya kullanılmayan hakkın başka araca aktarılması toplam maliyeti azaltabilir. Araç sayısı planlanırken kaç araçtan itibaren filo çözümünün mantıklı olduğunu öğrenin içeriği de karar sürecine yardımcı olabilir.
 

Kira Bedeli, Vergiler ve Ödeme Koşulları

Aylık kira bedeli, KDV, ek hizmetler, kullanım giderleri ve uygulanabilecek vergiler ayrı kalemler hâlinde gösterilmelidir. Döviz kuru, enflasyon veya finansman maliyeti üzerinden güncelleme yapılacaksa gösterge, hesaplama tarihi ve varsa üst sınır sözleşmede bulunmalıdır. Fatura tarihi, ödeme vadesi, teminat, gecikme sonucu ve vade farkı yoruma açık bırakılmamalıdır. Karşılaştırmada yalnızca aylık bedel değil, toplam kullanım maliyeti dikkate alınmalıdır.

Sözleşmenin düzenlenmesi, uzatılması veya değiştirilmesi damga vergisi sonucu doğurabilir. Verginin hangi tarafça karşılanacağı ve ek protokollerin nasıl ele alınacağı mali danışmanla değerlendirilmelidir. Dönemsel değişiklikler nedeniyle sabit oran yazmak yerine yürürlükteki mevzuata atıf yapılabilir.
 

Bakım, Lastik, Arıza ve İkame Araç Koşulları

Periyodik bakımın hangi servis ağında ve hangi aralıklarla yapılacağı belirtilmelidir. Randevu sorumluluğu, serviste kalma süresi ve bakım gecikmesinin sonucu açık olmalıdır. Yaz ve kış lastiği hizmetinde değişim, saklama ve kullanıcı hatası ayrımı sözleşmeye eklenmelidir.

Arıza veya bakım sırasında ikame araç sağlanacaksa başlama süresi ve araç sınıfı belirlenmelidir. Kilometre sınırı, yakıt koşulu, teslim yeri ve hizmet dışı durumlar da yazılmalıdır. Avis Filo hizmet yapısı bakım, lastik, hasar yönetimi ve ikame aracı ayrı operasyonel başlıklar olarak ele almaktadır.
 

Sigorta, Hasar, Muafiyet ve Kaza Bildirimi

Trafik sigortası, kasko ve ihtiyari mali sorumluluk güvencesi aynı kapsamı sunmaz. Bu nedenle poliçe limitleri, ek güvenceler, muafiyetler ve kapsam dışı kullanım hâlleri sözleşme ekleriyle birlikte incelenmelidir. Cam, anahtar, yanlış yakıt, doğal afet, küçük hasar, değer kaybı ve kullanım kaybı gibi konuların nasıl ele alınacağı açıkça yazılmalıdır. SEDDK tarafından yayımlanan trafik, kasko ve ihtiyari mali sorumluluk genel şartları bu ayrımlar için temel çerçeveyi oluşturur.

Kaza sonrasında sürücünün hangi belgeleri hazırlayacağı ve bildirimi ne kadar sürede yapacağı belirlenmelidir. Tutanak, olay fotoğrafları, sürücü belgesi, ruhsat ve gerektiğinde alkol raporu eksiksiz biçimde iletilmelidir. Geç bildirim, yetkisiz sürücü, alkollü kullanım veya ağır ihmal gibi hâller sigorta ve hasar değerlendirmesini etkileyebilir. Şirket içinde bütün sürücülere ulaşabilecek kısa bir kaza bildirim talimatı hazırlanması uygulamada önemli kolaylık sağlar.
Sürücü yaşı, ehliyet süresi, ek sürücü bildirimi ve çalışan dışı kullanıcı koşulları belirtilmelidir. Aile üyesi, danışman veya taşeron personel için önceden onay gerekip gerekmediği kontrol edilmelidir. Yurt dışına çıkış, alt kiralama, römork çekme, taşıma ve araçta değişiklik yapma gibi kullanımlar ayrıca düzenlenmelidir.

HGS, otopark ve trafik cezalarının şirkete nasıl bildirileceği sözleşmede yer almalıdır. Yanlış yakıt, kayıp anahtar, iç mekân hasarı ve kötü kullanım giderlerinin hangi belgeyle yansıtılacağı açık olmalıdır. Düzenli sürücü bilgilendirmesi kullanıcı kaynaklı maliyetleri azaltabilir.
 

Erken Fesih, Araç İadesi ve Kullanım Hasarı

Erken fesih maddesinde yalnızca cezai şart bulunduğunun belirtilmesi yeterli değildir. Hesaplama formülü, kalan süre, araç başına bedel, açık faturalar ve varsa indirim yöntemi ayrıntılı biçimde yazılmalıdır. Şirketin küçülmesi, araç ihtiyacının değişmesi veya belirli araçların filodan erken çıkarılması durumları ayrı ayrı ele alınabilir. Türk Borçlar Kanunu çerçevesindeki genel hükümler saklı olmakla birlikte, ticari sözleşmenin özel koşulları imza öncesinde hukuk birimince incelenmelidir.

Araç iadesinden önce şu noktaların yazılı bir prosedürle kontrol edilmesi yararlıdır:

  • Normal kullanım aşınması ile kullanıcı hasarı, aracın yaşı ve kilometresine göre ayrılmalıdır. Küçük yüzey izleri ile kırık, göçük veya eksik ekipman aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
  • İade yeri, yakıt seviyesi, temizlik durumu, kilometre ve teslim saati tutanağa yazılmalıdır. Yedek anahtar, ruhsat, lastik ve araçla verilen aksesuarlar ayrıca kontrol edilmelidir.
  • Ekspertiz raporunun hazırlanma süresi ve rapora itiraz yöntemi belirlenmelidir. Uyuşmazlık hâlinde bağımsız inceleme yapılmasına imkân veren bir süreç oluşturulabilir.

Sözleşme İmzalamadan Önce Kurumsal Kontrol Listesi

Kurumsal kontrol süreci, satın alma ekibinin fiyat onayıyla sınırlı kalmamalıdır. Hukuk ekibi sorumluluk ve fesih maddelerini, finans ekibi toplam maliyet ile muhasebe etkisini, operasyon ekibi ise hizmet sürelerini incelemelidir. Araç takip sistemi kullanılıyorsa konum, sürüş ve kullanıcı verilerinin hangi amaçla işlendiği ayrıca değerlendirilmelidir. Kişisel verilerin işlenmesi, saklanması ve paylaşılması 6698 sayılı Kanun ile veri güvenliği ilkelerine uygun şekilde düzenlenmelidir.

İmza öncesi son kontrolde aşağıdaki alanların onaylanması gerekir:
  • Hizmet seviyesi, bakım, yol yardım, çağrı merkezi ve ikame araç için ölçülebilir süreler içermelidir. Hizmetin gecikmesi durumunda uygulanacak çözüm de belirtilmelidir.
  • Raporlama ve veri erişimi, hangi çalışanların kilometre, hasar, ceza ve konum bilgilerini görebileceğini açıklamalıdır. Küresel konumlama sistemi (GPS) verilerinin gereğinden uzun saklanmaması ve erişimin sınırlandırılması önemlidir.
  • Mücbir sebep, gizlilik, sözleşme devri, bildirim yöntemi ve uyuşmazlık çözümü hükümleri ortak onaydan geçmelidir. Bütün ekipler aynı sözleşme sürümü ve aynı ekler üzerinden değerlendirme yapmalıdır.

Bağlantılı araç ve hareketlilik verileri bakımından amaçla sınırlılık, veri güvenliği ve kullanıcıların bilgilendirilmesi temel konular arasındadır. Bu nedenle araç takip sisteminin bulunması tek başına yeterli görülmemeli, veriye erişim ve saklama politikası da oluşturulmalıdır. Son sözleşme metni, çalışanlara uygulanacak araç kullanım politikasını desteklemeli ve onunla çelişmemelidir. Hizmet kapsamı kesinleştirildikten sonra şirketiniz için hemen fiyat teklifi alabilirsiniz.
 

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Filo kiralama sözleşmesinde kilometre aşımı nasıl hesaplanır?

Sözleşme limitini aşan kilometre, belirlenen kilometre başına bedelle çarpılır. Kilometre havuzu varsa önce filodaki araçların toplam kullanımı üzerinden dengeleme yapılabilir. Aşım bedelinin güncelleme koşulu da sözleşmede açıkça yazılmalıdır.

Kiralık aracın bakım ve lastik giderlerini kim karşılar?

Bakım ve lastik giderleri, seçilen hizmet paketine göre kira bedeline dahil olabilir. Kullanıcı hatası veya kötü kullanım nedeniyle oluşan giderler kiracıya yansıtılabilir. Hizmet kapsamı, araçlar teslim alınmadan önce kontrol edilmelidir.

Erken fesih halinde hangi bedeller ödenir?

Tutar, sözleşmedeki erken fesih formülüne göre belirlenir. Kalan süre, araç sayısı, açık faturalar ve cezai şartlar hesaplamaya dahil edilebilir. Formül açık değilse imzadan önce yazılı açıklama istenmelidir.

Kaza sonrası ikame araç her sözleşmede verilir mi?

İkame araç her sözleşmede otomatik olarak sunulmaz. Araç sınıfı, teslim süresi ve kullanım koşulları hizmet ekinde açıkça bulunmalıdır. Kaza türüne veya onarım süresine bağlı istisnalar uygulanabilir.

Normal kullanım aşınması ile kullanıcı hasarı nasıl ayrılır?

Ayrım yapılırken aracın yaşı, kilometresi ve iade standardı dikkate alınır. Fotoğraflı teslim tutanağı ile ekspertiz raporu değerlendirmeyi daha şeffaf hâle getirir. Ekspertiz sonucuna itiraz süresi de iade prosedüründe yer almalıdır.

İçindekiler
Tekliflerim
Tekliflerim({{ basketProductCount }} Adet)
{{index + compareLength}}
{{index + compareLength}}