Türkiye'de 40 yılı aşkın deneyimiyle faaliyet gösteren Avis Filo, farklı ölçeklerdeki işletmelerin araç ve filo yönetimi ihtiyaçlarına yönelik çözümler sunar. Hangi yöntemin daha uygun olduğu ise araçların kullanım şekline, toplam maliyete ve şirketin büyüme planına bağlıdır.
Operasyonel Filo Kiralama Nedir?
Bu modelde işletme, araca sahip olmak yerine belirli bir dönem için kullanım hakkı edinir. Kiralama şirketi hukuki mülkiyeti korur; işletme ise sözleşmede tanımlanan aylık bedeli ödeyerek aracı kullanır. Periyodik bakım, sigorta işlemleri, lastik değişimi veya hasar takibi gibi hizmetlerin hangilerinin sunulacağı sözleşmede belirlenir. Bu nedenle iki farklı kiralama teklifinde aynı araç için farklı kapsamlar ve toplam maliyetler bulunabilir.Sözleşmenin üç temel unsuru süre, kullanım kilometresi ve hizmet paketidir. Örneğin farklı illerde çalışan bir satış ekibi ile çoğunlukla şehir içinde kullanılan yönetici araçları aynı kilometre sınırına ihtiyaç duymaz. Beklenen yıllık kilometreyi düşük belirlemek, dönem sonunda ek ücretle karşılaşılmasına neden olabilir. Teklif karşılaştırırken yalnızca aylık bedeli değil, kullanım sınırlarını, erken iade koşullarını ve hangi masrafların hariç tutulduğunu da incelemek gerekir.
Operasyonel Kiralama ile Finansal Kiralama (Leasing) Farkı
Operasyonel kiralama ile finansal kiralama arasında karar verirken ilk soru, aracın sonunda şirkete ait olmasının istenip istenmediğidir. Operasyonel model araç kullanımını ve yönetim hizmetlerini öne çıkarır. Finansal kiralama ise çoğunlukla bir varlığın finansmanına ve sözleşmede öngörülmüşse dönem sonunda edinilmesine yöneliktir. Her iki yöntemde de ayrıntılar, teklifin ve sözleşmenin içeriğine göre değerlendirilmelidir.| Karşılaştırma ölçütü | Operasyonel kiralama | Finansal kiralama |
|---|---|---|
| Mülkiyet | Araç kiralama şirketinde kalır. | Sözleşme boyunca finansal kiralama şirketindedir; sonrasında devir mümkün olabilir. |
| Bilanço etkisi | TFRS 16 kapsamındaki işlemlerde kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğü doğabilir. | TFRS 16 çerçevesinde kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğü doğabilir. |
| Bakım ve sigorta | Kapsama göre kiralama şirketi tarafından yönetilebilir. | Genellikle kiracının organizasyon ve maliyet sorumluluğundadır. |
| Sözleşme sonu | Araç iade edilir veya yeni anlaşma yapılır; ayrıca satın alma seçeneği sunulabilir. | Sözleşmedeki satın alma hakkı kullanılabilir veya araç iade edilebilir. |
| Temel risk | İkinci el satış değeri riski çoğunlukla araç sahibindedir; kullanım kaynaklı sorumluluklar devam eder. | Aracı edinme tercihinde değer kaybı ve kullanım giderleri daha fazla önem kazanır. |
Tablodaki ayrım bir vergi avantajı sıralaması değil, karar çerçevesidir. Bilançoya yansıtma konusunda yalnızca “operasyonel” veya “finansal” adlandırmasına bakmak yeterli değildir. Araç edinme hedefi, sözleşme süresi ve hizmet yükü birlikte ele alınmalıdır. Konunun sözleşme türlerine odaklanan yönünü Leasing Araç Kiralama ve Operasyonel Kiralama Farkları yazısında ayrıca inceleyebilirsiniz.
Operasyonel Kiralama Mı, Satın Alma Mı?
Satın alma, aracı uzun süre kullanmayı ve sonunda mülkiyeti elde tutmayı planlayan işletmeler için anlamlı olabilir. Ancak satın alma fiyatı tek maliyet değildir; sigorta, servis, lastik, finansman ve ikinci el satış süreci de hesaba katılır. Operasyonel kiralamada bu kalemlerin bir bölümü sözleşme kapsamında yönetilebilir ve büyük tutarlı başlangıç yatırımı gerekmeyebilir. Kararı yalnızca aylık ödeme üzerinden vermek, iki yöntemin farklı yüklerini gözden kaçırır.| Karar ölçütü | Operasyonel kiralama | Satın alma |
|---|---|---|
| İlk yatırım | Genellikle araç bedelinin tamamı peşin ödenmez. | Peşin ödeme veya araç finansmanı gerekir. |
| Nakit akışı | Sözleşmeye bağlı dönemsel ödeme planı sunar. | Satın alma ve takip eden giderler ayrı yönetilir. |
| Operasyonel yük | Belirlenen hizmetler sağlayıcı tarafından koordine edilir. | Bakım, sigorta ve satış süreçleri işletmededir. |
| İkinci el değer riski | Sözleşme sonu iadesinde çoğunlukla kiralama şirketindedir. | Aracın satış değeri doğrudan işletmeyi etkiler. |
| Esneklik | Yenileme mümkündür; erken değişiklik sözleşmeyle sınırlıdır. | Aracın satılması veya kullanılmaya devam edilmesi işletmenin kararındadır. |
Örnek senaryo olarak üç yıl boyunca yoğun kullanılan bir satış aracı düşünülebilir. Karşılaştırmada aynı modelin, kullanım süresinin ve yıllık kilometrenin esas alındığı varsayılır. Kiralamada kilometre sınırı ve bakım kapsamı maliyeti belirlerken satın almada finansman gideri ile aracın dönem sonundaki satış değeri önem kazanır. En sağlıklı yöntem, aynı koşullarda her iki seçeneğin toplam maliyetini hesaplamaktır.
Operasyonel Filo Kiralamanın Avantajları
Operasyonel kiralama, araç alımına yüksek tutarda sermaye bağlamak istemeyen işletmelere nakitlerini diğer ihtiyaçlarda kullanma alanı açabilir. Dönemsel kira ödemeleri bütçe planlamasını kolaylaştırır; buna karşılık sözleşmede yer almayan hizmetler ve kilometre aşımı ayrıca maliyet yaratabilir. Araç alımı için doğrudan kredi kullanma ihtiyacının azalması da finansman planlamasında avantaj sağlayabilir. Bunun bankaların kredi değerlendirmesini hiçbir şekilde etkilemeyeceği varsayılmamalıdır.Bir başka kazanım, çalışanların ve yöneticilerin araç yönetimine ayırdığı zamanın azalmasıdır. Periyodik bakım gibi işlemlerin planlanması ve servis yönlendirmeleri, seçilen paket kapsamında kiralama şirketi tarafından yürütülebilir. Araçların ikinci el satış sürecini işletmenin üstlenmemesi, piyasa değerindeki değişim riskini de azaltır. Filoyu büyütmek veya küçültmek ise özellikle sözleşme yenileme dönemlerinde kolaylaşabilir; ara dönem değişikliklerinin koşulları ayrıca görüşülmelidir.
Muhasebe ve Bilanço Etkisi
Operasyonel kiralamanın her durumda bilanço dışında kaldığı düşüncesi doğru değildir. TFRS 16 uygulayan işletmeler, standart kapsamındaki kiralamalar için genel olarak kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğü muhasebeleştirir. Bu yaklaşım, araç şirketin hukuki mülkiyetine geçmese de finansal tablolarda bir etki doğurabilir. Kullanım hakkı varlığına ilişkin amortisman ile kira yükümlülüğünün finansman etkisi de söz konusu olabilir. Hangi raporlama düzeninin uygulandığı ve ilgili istisnalar şirketin finans ekibi tarafından değerlendirilmelidir.Vergisel açıdan da her kira ödemesinin sınırsız biçimde gider yazılması mümkün değildir. Türkiye'de kiralanan binek otomobillerin giderlerine ilişkin sınırlamalar bulunur ve uygulanacak koşullar dönemlere göre güncellenebilir. Kiralama faturası, hizmet kalemleri ve aracın kullanım amacı birlikte incelenmelidir. Bu nedenle muhasebeleştirme, gider kabulü ve olası vergi etkileri için sözleşme imzalanmadan önce mali müşavir veya şirketin finans ekibinden değerlendirme alınması yerinde olur.
Operasyonel Kiralama Hangi Şirketler İçin Uygun?
Birden fazla çalışanının düzenli araç ihtiyacı bulunan, saha ekipleri yöneten veya bakım organizasyonuna zaman ayırmak istemeyen şirketler bu modeli değerlendirebilir. Filo büyüklüğünden çok araçların kullanım düzeni, yıllık kilometresi ve kaç yıl hizmet vereceği belirleyicidir. Dağıtım, satış, teknik servis ve bölgesel yönetim ekiplerinin ihtiyaçları birbirinden farklı olabilir. Bu yüzden araç sınıfı ile hizmet paketi, her görev için ayrı düşünülmelidir.Buna karşılık çok seyrek kullanılan bir araç için uzun süreli sözleşme yapmak ekonomik olmayabilir. Yıllık kilometresi öngörülemeyen veya faaliyetleri gereği araçları sık sık değiştiren şirketler, sözleşme sınırlarından etkilenebilir. Aracı uzun yıllar elde tutmak, özel donanımla kalıcı olarak değiştirmek ya da ikinci el satışını kendisi yönetmek isteyen işletmeler açısından satın alma daha uygun olabilir. Karar öncesinde kullanım senaryosu ile sözleşme koşullarını karşılaştırmak, yalnızca kira bedeline bakmaktan daha yararlıdır.
Avis Filo'nun Operasyonel Kiralama Çözümü
Avis Filo, uzun dönem araç kullanımını araç seçimi ve satış sonrası destek hizmetleriyle birlikte ele alır. Teklif hazırlanırken araç türü, kiralama süresi, kilometre ihtiyacı ve talep edilen hizmetler değerlendirilir. Hizmetlerin tamamının her pakette aynı koşullarla bulunduğu varsayılmamalıdır. Sözleşme öncesinde aşağıdaki kalemlerin kapsamı ve varsa ek ücretleri netleştirilmelidir.
- Sigortalar kapsamında zorunlu trafik sigortası ve poliçede belirtilen diğer güvenceler değerlendirilir.
- Kaza ve hasar yönetimi hasar bildirimi, servis yönlendirmesi ve onarım takibinde destek sağlar.
- Lastik hizmetleri sözleşmedeki kullanım koşullarına göre değişim süreçlerini kapsar; kış lastiği ayrıca kararlaştırılabilir.
- İkame araç hizmeti uygun koşullarda onarım süresince geçici araç ihtiyacını karşılamaya yardımcı olur.
- 7/24 Tam Destek Hattı bakım, arıza ve acil durum taleplerinde iletişim olanağı sunar.
- HGS yönetimi geçiş işlemlerinin takibini kolaylaştıran ek hizmetler arasındadır.
Dijital süreçlerde myAVIS üzerinden araçları filtrelemek, karşılaştırmak ve teklif talebi oluşturmak mümkündür. Mevcut kiralamaların işlem ve bilgi ihtiyaçları için E-Şube kullanılabilir. Bakım veya hasar talepleri ise Tam Destek Hizmeti formu üzerinden iletilebilir.
İşletmenizin araç ihtiyacına göre oluşturulacak seçenekleri görmek için araç kiralama teklifi alın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Operasyonel kiralama ile finansal kiralama arasındaki temel fark nedir?
Operasyonel kiralama, araç kullanımını ve anlaşılmış yönetim hizmetlerini öne çıkarır. Finansal kiralama ise varlığın finansmanına ve sözleşmede varsa dönem sonunda edinilmesine odaklanır. Her iki modelin muhasebe etkisi ayrıca değerlendirilir.
Operasyonel kiralamada araç kimin mülkiyetinde kalır?
Araç, kiralama süresince kiralama şirketinin mülkiyetinde kalır. İşletme sözleşmedeki şartlarla kullanım hakkı elde eder. Süre sonunda olası satın alma seçeneği, ayrıca yapılacak anlaşmaya bağlıdır.
Kiralama bedeli gider olarak yazılabilir mi?
Kiralama bedeli, ilgili vergi kuralları ve sınırlamalar çerçevesinde gider olarak dikkate alınabilir. Binek otomobiller için özel kısıtlamalar bulunabilir. Uygulamanın şirket özelinde finans veya muhasebe uzmanıyla doğrulanması gerekir.
Sözleşme süresi dolmadan araç iadesi mümkün mü?
Erken iade, sözleşmede öngörülen koşullara veya tarafların yeni mutabakatına bağlı olarak mümkün olabilir. Ek bedel veya yükümlülük doğabilir. İmza öncesinde erken çıkış şartlarını yazılı olarak kontrol edin.
Minimum araç sayısı şartı var mı?
Minimum araç sayısı koşulu, kiralama sağlayıcısına ve teklif türüne göre belirlenebilir. Avis Filo için güncel alt sınır, başvuru sırasında teyit edilmelidir. Tek araç ihtiyacınız varsa da teklif koşullarını sorabilirsiniz.
Kilometre limiti aşılırsa ne oluyor?
Sözleşmede belirtilen kilometre sınırı aşılırsa ek ücret uygulanabilir. Hesaplama yöntemi ve birim bedel sözleşmeye bağlıdır. Kullanımınızın artacağını öngörüyorsanız süre dolmadan kilometre paketini güncelleme imkânını sorun.
{{ item.Title }}
{{ item.Description }}
{{ item.ProductProperties.ProductName }}
{{ item.ProductProperties.ProductDescription }}
{{ item.Title }}
{{ item.Description }}