SRC Belgesi Nedir? Filo Sürücüleri İçin SRC Belge Türleri Ve Başvuru

SRC Belgesi Nedir ve Kimler İçin Zorunludur?

SRC Belgesi Türleri Nelerdir?

SRC belgesi türleri, yolcu ve eşya taşımacılığı ile yurt içi ve uluslararası faaliyet ayrımına göre sınıflandırılır. Tehlikeli madde taşımacılığı ve motosikletli kurye faaliyetleri ise özel düzenlemelere tabidir. Sürücünün görev tanımı değiştiğinde mevcut belgenin yeni faaliyet için yeterli olup olmadığı yeniden kontrol edilmelidir. Temel SRC belge türleri şu şekildedir:

• SRC 1, uluslararası yolcu taşımacılığı yapan sürücüler içindir. Yurt içi yolcu taşımacılığını da kapsar.
• SRC 2, yalnızca yurt içinde yolcu taşıyan sürücülere yöneliktir.
• SRC 3, uluslararası eşya ve kargo taşımacılığı için alınır. Yurt içi eşya taşımacılığı faaliyetlerini de karşılar.
• SRC 4, yalnızca yurt içinde eşya ve kargo taşıyan sürücüler içindir.
• SRC 5, tehlikeli madde taşıyan sürücüler için ayrı eğitim, sınav ve yenileme şartlarına sahip belgedir.
• SRC Kurye, motosiklet veya motorlu bisiklet ile kurye gönderisi taşıyan sürücüler için tanımlanmıştır.

SRC Kurye belgesi ile Kurye Faaliyet Belgesinin temin edilmesine ilişkin geçiş süresi 1 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılmıştır. Kurye filosu yöneten işletmelerin bu tarihi beklemeden sürücü, taşıt ve belge hazırlıklarını tamamlaması operasyonel riskleri azaltır.
 

Hangi Sürücü Hangi SRC Belgesini Almalıdır?

Doğru belgeyi seçmek için ilk olarak taşınan şeyin yolcu mu yoksa eşya mı olduğu belirlenmelidir. Ardından faaliyetin yalnızca Türkiye sınırlarında mı yürütüldüğü, yoksa uluslararası taşıma içerip içermediği kontrol edilmelidir. Sürücünün zaman zaman farklı görevlerde çalışması halinde daha geniş kapsamlı belge tercih edilmesi gerekebilir. Yaygın görev eşleşmeleri şöyledir:

• Türkiye içinde servis, otobüs veya benzeri araçlarla yolcu taşıyan sürücü için SRC 2 gerekir.
• Türkiye ile başka ülkeler arasında yolcu taşıyan sürücü SRC 1 almalıdır.
• Türkiye içinde ürün, malzeme, yük veya kargo taşıyan sürücü için SRC 4 gerekir.
• Uluslararası yük ve kargo taşıyan sürücünün SRC 3 sahibi olması gerekir.
• Tehlikeli madde taşıyan sürücünün taşıma faaliyetine uygun SRC belgesine ek olarak SRC 5 şartlarını da sağlaması gerekebilir.

SRC 1 sahibi olanlar SRC 2 belgesini, SRC 3 sahibi olanlar ise SRC 4 belgesini almış kabul edilir. Bunun tersi geçerli değildir; SRC 2 uluslararası yolcu, SRC 4 ise uluslararası eşya taşımacılığı için yeterli olmaz.
 

SRC Belgesi Alma Şartları Nelerdir?

SRC Eğitimi ve Sınav Süreci Nasıl İşler?

Muafiyetli SRC Belgesi Kimlere Verilir?

SRC Belgesi Başvurusu Nasıl Yapılır?

Muafiyet kapsamında olmayan sürücüler için SRC belgesi alma süreci eğitim kurumu kaydıyla başlar. Başvurunun sorunsuz ilerlemesi için seçilen kursun Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş olması gerekir. Belge türüne karar verildikten sonra sürücü belgesi ve kimlik bilgileri kurum tarafından kontrol edilir. Genel başvuru adımları şu sırayla ilerler:

• Faaliyet alanına uygun SRC türü belirlenir.
• Yetkili eğitim kurumuna kayıt yaptırılarak istenen belgeler teslim edilir.
• Derslere katılım ve devam yükümlülüğü tamamlanır.
• İlan edilen tarihte sınava girilir.
• Başarılı sonuç Bakanlık sistemine aktarıldıktan sonra belge ücreti ödenir.
• SRC belgesi e-Devlet üzerinden sorgulanır, oluşturulur ve doğrulanır.

Ücretler, sınav takvimleri ve ödeme kanalları dönemsel olarak değişebildiği için eski duyurulara göre işlem yapılmamalıdır. Filo yöneticileri, yalnızca sürücünün beyanını değil karekodlu belgenin doğrulama kaydını da kontrol etmelidir.
 

SRC, Psikoteknik ve K Yetki Belgesi Arasındaki Fark

Filo Yönetiminde SRC Belgesi Takibi

Filo işletmelerinde SRC takibi yalnızca belgenin mevcut olup olmadığının kontrol edilmesiyle sınırlı kalmamalıdır. Sürücünün SRC türü, ehliyet sınıfı, psikoteknik durumu, sağlık kayıtları, görev güzergâhı ve taşıdığı yük birbiriyle eşleştirilmelidir. Yanlış SRC türüne sahip bir sürücünün görevlendirilmesi, denetimlerde idari yaptırım ve operasyonun durması gibi sonuçlara yol açabilir. Merkezi bir belge takip sistemi bu riskleri azaltır.

• Sürücünün sahip olduğu ehliyet ve SRC türleri kaydedilmelidir.
• Psikoteknik, sağlık ve süreli belgeler için önceden uyarı oluşturulmalıdır.
• Yolcu, yük, uluslararası taşıma ve tehlikeli madde görevleri ayrı tanımlanmalıdır.
• Belge eşleşmesi tamamlanmayan sürücüye otomatik araç veya vardiya atanmamalıdır.
• İşe alım sırasında belgelerin karekodlu doğrulaması yapılmalıdır.

Bu yapı, sürücü değişikliklerinde veya yoğun dönemlerde hatalı görevlendirme yapılmasını önler. Avis Filo Yönetimi çözümlerinde araç planlaması ile sürücü uygunluk süreçlerinin birlikte ele alınması, filonun güvenli ve kesintisiz çalışmasına katkı sağlar.
 

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

SRC belgesi hangi sürücüler için zorunludur?

Karayolunda mevzuat kapsamında ticari yolcu, eşya veya kargo taşıyan sürücülerin görevlerine uygun SRC belgesine sahip olması gerekir. Hususi ve taşımacılık faaliyeti içermeyen kullanımlar aynı kapsamda değildir.

SRC 1 ile SRC 2 arasındaki fark nedir?

SRC 1 uluslararası yolcu taşımacılığında, SRC 2 ise yurt içi yolcu taşımacılığında kullanılır. SRC 1 sahibi olanlar SRC 2 belgesini de almış kabul edilir.

B sınıfı ehliyet sahibi SRC belgesi alabilir mi?

B sınıfı ehliyet sahibi, kullanacağı aracın sınıfına ve taşıma faaliyetine uygun olması koşuluyla ilgili SRC programına başvurabilir. B sınıfı ehliyet kamyon, çekici veya otobüs gibi bütün ticari araçları kullanma yetkisi vermez.

SRC belgesi e-Devlet üzerinden alınabilir mi?

Eğitim ve sınav süreci tamamlandıktan sonra belge ücreti ödenerek SRC belgesi e-Devlet üzerinden barkodlu olarak oluşturulabilir. Muafiyet şartlarını sağlayanlar başvurularını da e-Devlet üzerinden yapabilir.

SRC belgesi ile psikoteknik belgesi aynı şey midir?

Hayır. SRC mesleki yeterliliği, psikoteknik değerlendirme ise sürücünün güvenli sürüş için gerekli zihinsel ve psikomotor özelliklerini ölçer.